การขยายพันธุ์

การปักชำกิ่ง
      การปักชำกิ่ง เป็นวิธีขยายพันธุ์ที่ง่ายและสะดวก ต้นใหม่ที่ได้จะมีลักษณะเหมือนต้นแม่ทุกประการ การปักชำสามารถทำได้ตลอดทั้งปี แต่เซียนชวนชมแนะนำว่า ช่วงที่ดีที่สุดสำหรับการปักชำกิ่งชวนชมก็คือ ช่วงก่อนฤดูฝน(เดือนพฤษภาคม-เดือนมิถุนายน) และหลังฤดูฝน(เดือนพฤศจิกายน-เดือนธันวาคม) เพราะในช่วงฤดูฝน หากฝนตกชุกหรือฝนตกติดต่อกันนานหลายวันอาจทำให้กิ่งชำเน่าได้ง่าย ส่วนในช่วงฤดูแล้งนั้น อากาศที่แห้งและร้อนมากจนเกินไปอาจทำให้กิ่งชำเจริญเติบโตได้ช้า การปักชำกิ่งมีวิธีปฏิบัติดังนี้


การปักชำกิ่ง

การเสียบยอด
      การเสียบยอด คือ การนำยอดของชวนชมพันธุ์ดีจากต้นหนึ่ง(ต้นแม่) มาเสียบกับต้นตอชวนชมที่มีความแข็งแรงและสวยงามอีกต้นหนึ่ง เป็นการเปลี่ยนยอดของพันธุ์เดิมให้เป็นพันธุ์ใหม่ตามยอดที่นำมาเสียบ โดยยอดที่นำมาเสียบจะไม่กลายพันธุ์ไปจากต้นแม่ วิธีนี้เป็นวิธีที่ค่อนข้างยุ่งยาก แต่ต้นใหม่ที่ได้จะแข็งแรงและฟื้นตัวเร็ว จึงทำให้ชวนชมต้นใหม่สามารถให้ดอกและผลได้เร็วตามมาอีกด้วย
      นอกจากจะเป็นประโยชน์สำหรับการขยายพันธุ์แล้ว เทคนิคการเสียบยอดยังสามารถนำไปใช้ตกแต่งต้นชวนชมให้สวยงาม และเพิ่มมูลค่าให้กับต้นชวนชมได้อีกทางหนึ่งด้วย ชวนชมที่วางขายเป็นกระถางพันธุ์ต่างๆ ส่วนใหญ่มักจะใช้วิธีเสียบยอด


การเสียบยอด


การเสียบยอด

การตอนกิ่ง
      เลือกกิ่งที่ไม่แก่หรืออ่อนเกินไป ขนาดเส้นผ่าศูนย์กลางประมาณ 1-2 ซม. ยาวประมาณ 1 ฟุต ใช้มีดที่คมและสะอาดปาดเข้าไปในเนื้อไม้เป็นแนวเฉียงขึ้นลึกเกือบถึงกึ่งกลางลำต้น เช็ดยางออก แล้วใช้ไม้จิ้มฟันหรือหลอดกาแฟค้ำกลางรอยปาดเพื่อไม่ให้แผลติดกัน ทิ้งไว้ประมาณ 7 วัน เพื่อให้แผลแห้ง จากนั้นหุ้มรอยแผลด้วยดินหรือกาบมะพร้าว ห่อด้วยถุงพลาสติก ใช้เชือกมัดหัวท้ายให้แน่น หลังจากนั้นประมาณ 20-30 วัน กิ่งตอนจะออกราก จึงตัดกิ่งตอนไปปลูกต่อไป



การเพาะเมล็ด
      การเพาะเมล็ดควรใช้เมล็ดใหม่มาเพาะ จะทำให้เปอร์เซ็นต์การงอกสูง เลือกเมล็ดที่สมบูรณ์ไม่ลีบ นำไปเพาะในวัสดุเพาะที่มีส่วนผสมระหว่างทรายหยาบกับขุยมะพร้าวในอัตราส่วน 1:1 หรือขี้เถ้าแกลบล้วนๆ โดยวางเมล็ดบนวัสดุเพาะ แล้วกลบด้วยวัสดุเพาะบางๆ รดน้ำผสมยาป้องกันเชื้อราพอหมาด วางภาชนะเพาะในที่มีแสงรำไร อย่าให้ถูกแสงแดดโดยตรง รดน้ำวันละ 1-2 ครั้ง หลังจากนั้นประมาณ 3-7 วัน เมล็ดจะเริ่มงอกเป็นต้นอ่อน เมื่อต้นอ่อนมีใบเลี้ยงประมาณ 4-5 ใบ จึงเริ่มให้อาหารเสริม ฮอร์โมน และยาป้องกันเชื้อราอ่อนๆ ประมาณสัปดาห์ละครั้ง วิธีการเพาะเมล็ดชวนชมมีหลายลักษณะ ดังนี้
      แยกเพาะในกระถางเดี่ยว หนึ่งเมล็ดต่อหนึ่งภาชนะหรือหนึ่งกระถาง การเพาะในลักษณะนี้หากเราเพาะในกระถางใบเล็ก ต้นอ่อนอาจเจริญเติบโตได้ช้า หากเป็นไปได้การเพาะในกระถางใบใหญ่จะดีกว่า กล่าวคือ หากเพาะในกระถางใบใหญ่ชวนชมจะโตเร็ว เราไม่ต้องคอยเปลี่ยนกระถางอยู่บ่อยๆ และยังเป็นการช่วยลดภาระขั้นตอนการเปลี่ยนกระถางได้อีกด้วย ทำให้เราไม่ต้องเสียเวลา การเพาะในลักษณะนี้เหมาะสำหรับท่านที่เพาะจำนวนน้อย และท่านที่มีพื้นที่เพาะปลูกไม่มากนัก
      เพาะรวมกันในภาชนะ เช่น เพาะในกระจาด เพาะได้คราวละหลายเมล็ดพร้อมกัน เมื่อต้นชวนชมมีอายุ 1-2 เดือน จึงแยกไปปลูกในกระถางเดี่ยว ประหยัดเวลาและต้นทุน ทำให้เราสามารถคัดเลือกต้นอ่อนที่แข็งแรงและสวยงามได้ตั้งแต่ยังเล็ก เป็นการช่วยลดความเสี่ยงในการสุญเสียโอกาสและเวลาในการรอคอย การเพาะในลักษณะนี้จึงได้รับความนิยมมาก เหมาะสำหรับท่านที่ต้องการเพาะเป็นจำนวนมาก
      เพาะรวมกันในแปลงเพาะ เพาะได้คราวละหลายเมล็ด ไม่ต้องใช้ภาชนะ ทำให้ประหยัดต้นทุน รากของต้นอ่อนสามารถหาอาหารได้เป็นอิสระและถูกรบกวนน้อยที่สุด ทำให้ชนชมเจริญเติบโตได้เร็ว เหมาะสำหรับท่านที่มีเวลาน้อย และท่านที่มีพื้นที่เพาะปลูกมาก


แยกเพาะในกระถางเดี่ยว(หนึ่งเมล็ดต่อหนึ่งกระถาง)


เพาะรวมกันในภาชนะ(กระจาด)